“เมื่อขยะกลายเป็นทรัพยากรที่สร้างประโยชน์ ชุมชนก็เริ่มเห็นคุณค่าในสิ่งที่เคยมองข้าม รายได้จากการขายขยะให้กับธนาคารขยะไม่เพียงเปลี่ยนพฤติกรรม แต่ยังสร้างความภาคภูมิใจในการมีส่วนร่วมเพื่อทำให้ชุมชนสะอาดและน่าอยู่มากขึ้น”
เสียงสะท้อนจากตัวแทนชุมชนผู้ร่วมจัดตั้ง “ธนาคารขยะชุมชน” ภายใต้การสนับสนุนของโครงการ MA-RE-DESIGN ได้สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในด้านพฤติกรรม การมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ และการสร้างความตระหนักรู้ร่วมกันเกี่ยวกับการจัดการขยะอย่างยั่งยืน
เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล สำนักงานประเทศไทย (WWF ประเทศไทย) ได้จัดพิธีปิดโครงการ MA-RE-DESIGN ภายใต้แนวคิด “ส่งต่อพลังชุมชนเพื่อสร้างอนาคตการจัดการขยะอย่างยั่งยืน” ณ ห้องประชุมนครา โรงแรมเรือรัษฎา จังหวัดตรัง เพื่อสะท้อนผลสำเร็จ และบทเรียนสำคัญจากการดำเนินงานตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา พร้อมทั้งตอกย้ำบทบาทของทุกภาคส่วนในการร่วมขับเคลื่อนระบบการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนในระดับพื้นที่
ภายในพิธีเปิดงานได้รับเกียรติจาก นายทรงกลด สว่างวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง กล่าวเปิดงาน พร้อมถ่ายทอดแนวคิด และนโยบายด้านการจัดการขยะของจังหวัดตรัง เพื่อส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมงานสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้รับไปต่อยอดสู่การปฏิบัติจริง ทั้งในระดับครัวเรือน และระดับชุมชน โดยเริ่มต้นได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเอง
นอกจากนี้ ภายในงานยังได้รับเกียรติจากผู้แทนจาก องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) เทศบาลนครตรัง รวมถึงภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมกล่าวแสดงวิสัยทัศน์ และร่วมสนับสนุนการขับเคลื่อนงานด้านการจัดการขยะและเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
ในโอกาสนี้ ได้มีการนำเสนอผลการดำเนินงานของโครงการ MA-RE-DESIGN ในพื้นที่จังหวัดตรังตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา โดย คุณฐิกา กิ้มเกื้อ เจ้าหน้าที่ประสานงานโครงการฯ ได้กล่าวถึงความสำเร็จสำคัญของโครงการที่มุ่งเน้นการทำงานแบบบูรณาการร่วมกับเทศบาลนครตรัง ชุมชน โรงเรียน และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อสร้างระบบการจัดการขยะที่สามารถดำเนินการได้จริงและต่อยอดได้ในระยะยาว
หนึ่งในความสำเร็จสำคัญ คือ การร่วมลงนามความร่วมมือกับเทศบาลนครตรังเพื่อจัดทำ “แผนปฏิบัติการของเมืองด้านการจัดการปัญหาพลาสติก” ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการวางรากฐานให้จังหวัดตรัง “มีแผน มีระบบ และเกิดการทำงานร่วมกันอย่างแท้จริง” โดยมุ่งเน้นการลดและยกเลิกการใช้พลาสติกที่ไม่จำเป็น การป้องกันการเกิดขยะตั้งแต่ต้นทาง การพัฒนาระบบเก็บรวบรวม และจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนการส่งเสริมการนำพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ผ่านกระบวนการใช้ซ้ำและการรีไซเคิล เพื่อลดการรั่วไหลของขยะสู่สิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม
อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญภายในงาน คือการเปิดตัว “เว็บไซต์มาเก็บตะ” ซึ่งได้รับการพัฒนาและออกแบบร่วมกันโดย WWF และเทศบาลนครตรัง เพื่อเป็นเครื่องมือสนับสนุนการจัดการขยะสำหรับประชาชนในพื้นที่ ให้สามารถเข้าบริการการเรียกเก็บขยะแต่ละประเภท และข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ ได้อย่างสะดวกมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งช่วยสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง โดยภายในงาน ผู้เข้าร่วมยังได้ร่วมทดลองใช้งานระบบ และเรียนรู้วิธีการใช้งานเว็บไซต์ไปพร้อมกัน
นอกจากนี้ ยังมีการจัดเวทีเสวนาในหัวข้อ “การเตรียมความพร้อมพื้นฐานที่ยั่งยืนและเข้มแข็ง เพื่อขับเคลื่อนสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)” เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเชื่อมโยงทุกภาคส่วนในระบบการบริหารจัดการขยะ ตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง ให้สามารถนำทรัพยากรกลับเข้าสู่ระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัดขั้นสุดท้าย
เวทีเสวนาดังกล่าวได้รับความร่วมมือจากผู้แทนหลากหลายภาคส่วน ทั้งเจ้าหน้าที่จาก WWF เทศบาลนครตรัง คณะทำงานธนาคารขยะ ตัวแทนจากโรงเรียน และประธานเครือข่ายผู้สร้างรายได้จากมูลฝอยรีไซเคิล ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ แนวทางการดำเนินงาน และมุมมองต่อการสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนในระดับชุมชน เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันว่า “การจัดการขยะ” ไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกภาคส่วน ที่ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างต่อเนื่องในการขับเคลื่อนสู่อนาคตที่ยั่งยืนร่วมกัน
โครงการ MA-RE-DESIGN จึงไม่เพียงเป็นต้นแบบของการจัดการขยะในระดับพื้นที่ แต่ยังเป็นตัวอย่างสำคัญของการสร้างพลังความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม ภาคเอกชน และประชาชนในชุมชน ที่ร่วมกันผลักดันการเปลี่ยนแปลงจาก “ขยะ” ให้กลายเป็น “ทรัพยากร” เพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน และชุมชนที่เข้มแข็งในระยะยาวต่อไป
